تمامی افرادی که قصد مهاجرت به یک کشور را دارند، دارای سوالاتی مشابه هستند. شاید اولین سوالی که برای آن ها مطرح می شود این باشد که چگونه به اقامت و تابعیت کشور مقصد دست پیدا کنیم. اما تفاوت اقامت و تابعیت یک کشور چیست؟ چرا حقوق دانان بر این باورند که برای دستیابی به تابعیت نیاز به داشتن اقامت است؟ تحمیل تابعیت چیست؟ آیا دو یا چند تابعیتی بودن یا به اصطلاح داشتن تابعیت مضاعف برای یک فرد مناسب است؟ به طور کلی منظور از تابعیت مضاعف چیست؟ امکان سلب اقامت و تابعیت وجود دارد؟ چه کشورهایی تابعیت دوگانه یا چندگانه را می پذیرند؟

سوالاتی که متقاضیان مهاجرت در ذهن دارند، اما متاسفانه کارشناسان قابل اعتمادی را نمی یابند که در امور حقوق بین الملل خصوصی و در باب اقامت و تابعیت فعالیت داشته و بتوانند آن ها را راهنمایی نمایند.

موسسه حقوقی توسعه گران مهر با کادری از حقوق دانان و کارشناسان مجرب در امر مهاجرت و بهره مندی از توانایی حقوق دانان حقوق بین الملل خصوصی در فرایند اقامت و تابعیت توانسته است گامی هرچند کوچک در تحقق اثبات توانایی­ های حقوق دانان داخلی بردارد. موسسه حقوقی توسعه گران مهر در شهر شیراز آماده ارائه مشاوره های تخصصی در باب حقوق بین الملل خصوصی و نحوه اخذ اقامت و تابعیت کشورهای مختلف به تمامی هموطنان از هر کجای کشور می باشد.

قوانین تابعیت

در ابتدا نیاز است تا قبل از پرداختن به بحث اقامت و تابعیت ، اشاره ای به حقوق بین الملل خصوصی به عنوان دربردارنده مباحث حقوقی تابعیت داشته باشیم.

حقوق بین الملل خصوصی شاخه ای از علم حقوق است که از قواعد ناظر بر روابط میان اشخاص خصوصی در زندگی بین الملل گفتگو می­ کند. حقوق بین ­الملل خصوصی را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد :

  • تقسیم جغرافیایی و سیاسی اشخاص (شامل مباحث اقامت و تابعیت)
  • وضعیت حقوقی بیگانگان
  • تعارض قوانین

لذا همانطور که مشخص است اقامت و تابعیت دو عامل تقسیم جغرافیایی اشخاص در جوامع بین المللی و در بین دولت ها می باشند. در نتیجه کسی می تواند شما را در این موارد راهنمایی نماید که کارشناس امور حقوقی در شاخه حقوق بین الملل خصوصی باشد، نه موسسه هایی با عناوین مهاجرت که در سطح کشور وجود دارند.

اکنون به تعریف تابعیت پرداخته و آن را از منظرهای متفاوت مورد بررسی قرار می دهیم.

تعریف اقامت و تابعیت :

تعریف تابعیت

تابعیت اصطلاحی در حقوق بین الملل خصوصی و به معنای عضویت فرد در جمعیت تشکیل دهنده دولت است. به عبارت دیگر تابعیت رابطه ای سیاسی، بین المللی، داخلی، حقوقی و معنوی بین شخص و کشور متبوع اش است که سبب می شود در قبال یکدیگر تکالیفی را بجا آورند.

این انتخاب برای تعریف دارای دلایل حقوقی است که به جهت دور نشدن از بحث، به آن ها نمی پردازیم.

براساس اصول کلی حاکم بر تابعیت در جهان، هر فردی باید دارای تابعیت باشد؛ از طرفی بنابر مقدمه قرارداد 1930 لاهه، بهتر است که هر فردی تنها دارای یک تابعیت باشد و نباید بیش از یک تابعیت تحت عنوان تابعیت مضاعف داشته باشد. از این رو چهار اصل زیر را برای تابعیت در نظر می گیرند :

  • هرکسی باید دارای تابعیت باشد – ضرورت تابعیت و نفی بی تابعیتی
  • نداشتن بیش از یک تابعیت – نفی دو تابعیتی
  • تغییر پذیری تابعیت – ترک یک تابعیت و گرفتن تابعیتی دیگر
  • ممنوع بودن سلب تابعیت

در هریک از موارد بالا، دولت ها باید به گونه ای قانونگذاری نمایند که تمامی اصول فوق الذکر رعایت شوند. برای مثال در مورد تغییر پذیری تابعیت باید این امکان وجود داشته باشد که شخص بتواند به سبب عواملی چون ازدواج، تغییر تابعیت والدین و … به لحاظ قانونی ترک تابعیت نماید.

برای تحمیل تابعیت، شیوه های متفاوتی را در نظر می گیرند، که ما در این مقاله برای راحتی در انتقال مطالب، اینگونه بیان می کنیم:

  • تابعیت اصلی که مربوط به دو سیستم خون و خاک می باشد.
  • تابعیت اکتسابی که خود به چهار دسته تقسیم می شود.

در سیستم خون، که تابعیت نسبی نیز نامیده می شود، بچه بدنیا آمده تابعیت والدین خود را کسب خواهد کرد. و در سیستم خاک، تابعیت کشوری به طفل داده خواهد شد که در قلمرو حاکمیت آن بدنیا آمده باشد.

در تابعیت اکتسابی، تابعیت از طریق تحصیل و در نتیجه اراده فرد، تبعی و در نتیجه اراده فردی دیگر، تحققی و درنتیجه ازدواج، و در نهایت اجباری می باشد.

کارشناسان ما در موسسه حقوقی توسعه گران مهر با تکیه بر دانش تخصصی و با صبر کامل به تمامی سوالات شما درخصوص این موارد از تابعیت پاسخ داده و این اطمینان به شما داده می شود که سوالات شما از دید حقوقی بررسی و بهترین پاسخ برای آن یافته خواهد شد.

تفاوت اقامت و تابعیت

قبل از پرداختن به تابعیت مضاعف و تعارض قانون در این خصوص، بحث اقامت را در چند سطر و کوتاه بیان می کنیم.

تعریف اقامت

اقامت رابطه ای است مادی و حقوقی که بدون توجه به تابعیت شخص، فرد را به قسمتی از خاک یک کشور مربوط می سازد. در واقع می گوییم اقامتگاه هر شخص، مکان معینی از یک کشور است که رابطه ای مادی و حقوقی بین آن کشور و شخص ایجاد می کند.

اگر شخصی با تابعیت کشور خود بخواهد در کشوری دیگر اقامت داشته باشد، باید ابتدا از آن کشور روادید و اجازه ورود کسب نماید و سپس اقدام به اخذ پروانه اقامت کرده و برای مدتی معین که در قانون آن کشور آمده است در آنجا زندگی کند. سپس با گذر زمان مشخص، فرد می تواند درخواست تابعیت نماید. لذا در حالت کلی، در اکثر مواقع ابتدا نیاز به اخذ مجوز برای اقامت در یک کشور و بعد از آن رسیدن به تابعیت آن کشور می باشد.

تابعیت مضاعف

اکنون زمان آن است تا به تابعیت مضاعف و تعارض قانون در این خصوص بپردازیم.

تابعیت مضاعف به معنای داشتن دو یا چند تابعیت برای شخص است. لذا در حالی که شخص تابع دولتی است، دولت یا دولت های دیگری نیز او را تابع خود می دانند. درنتیجه شخصی که بیش از یک تابعیت دارد، دارای یک وضعیت غیرعادی است؛ چرا که تابعیت منشاء حقوقی تکالیف فرد در برابر آن کشور است. به عبارت دیگر: تابعیت دوگانه یعنی فردی در یک زمان بتواند شهروند دو کشور متفاوت به حساب آید، به طوری که باتوجه به قوانین دارای گذرنامه هر دوکشور باشد.

دیدگاه های متفاوتی در بین کشورها نسبت به دارا بودن دو یا چند گذرنامه توسط افراد تبعه خود وجود دارد. یه طوری که برخی از دولت ها آن را نهی و حتی قانون هایی را برای جلوگیری از آن وضع کرده اند؛ ولی برخی از دولت ها داشتن گذرنامه کشورهای دیگر را امری مجاز و بدون محدودیت می دانند.

در این راستا کشورهایی مانند دانمارک ، چین ، هند ، نروژ و ژاپن با وضع قوانینی بازدارنده، داشتن بیش از یک گذرنامه را منع کرده اند. همچنین در اکثر کشورهای عربی به خصوص عربستان سعودی، داشتن تابعیت دوگانه منع شده است و در این کشور جریمه های سنگینی نیز درنظر می گیرند. همچنین جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به وب سایت کشورهای مذکور مثل مهاجرت به دانمارک مراجعه نمایید.

این در حالی است که در کشورهایی مانند سوئد، کانادا، انگلستان، و ایالات متحده امریکا داشتن تابعیت دوگانه منع قانونی ندارد.

اکنون توجه به این نکته ضروری است که برای بدست آوردن تابعیت برخی از کشورهای منع کننده تابعیت مضاعف، این مشکل وجود دارد که شخص باید تابعیت اولی خود را سلب نماید.

البته در برخی از همین کشورها مانند نروژ، سویس و … تحت شرایطی که برای هر یک از کشورها به صورت عام و خاص بیان می شود، امکان حفظ تابعیت اولیه توسط متقاضی وجود دارد. برای مثال یک فرد ایرانی تنها تحت شرایط زیر می تواند تابعیت ایرانی را حفظ نماید:

  • هزینه ابطال تابعیت بسیار زیاد باشد
  • مدت زمان ابطال تابعیت بسیار زیاد باشد
  • به دلایل امنیتی، شخص نتواند با ادارات و سازمان های کشور مبداء ارتباط برقرار کند.

اما تابعیت مضاعف چگونه بوجود می آید؟

تابعیت مضاعف گاهی در زمان تولد و گاهی بعد از آن بوجود می آید. در اولی به دلیل تعارض بوجود آمده در دو سیستم خاک و خون این تابعیت شکل می گیرد. و در نوع دوم در اثر تحصیل تابعیت جدید است که ممکن است از طریق تعارض در دو سیستم اشاره شده و یا حتی ازدواج باشد.

اکنون برای روشن شدن بحث، چند سوال مطرح و به آن ها پاسخ می دهیم.

سوال و جواب پیرامون تابعیت و اقامت :

سوال : اگر پدر و مادری ایرانی، فرزند خود را در کشوری مثل کانادا بدنیا آورند، تابعیت فرزند چه می شود؟

پاسخ : باتوجه به قانون ایران مبنی بر سیستم خون، فرزند تابعیت ایرانی و براساس قانون کشور کانادا که سیستم خاک است، فرزند تابعیتی کانادایی خواهد داشت. از این رو فرد دارای تابعیت مضاعف از نوع تولد است.

سوال : اگر از پدر و مادری ایتالیایی که یکی از آن ها در ایران متولد شده است، فرزندی در ایران بدنیا آید، فرزند دارای چه تابعیتی است؟

پاسخ : باتوجه به قانون کشور ایتالیا که سیستم خون است، فرزند تابعیت ایتالیا و از سوی دیگر برابر بند 4 ماده 976 قانون مدنی ایران، فرزند دارای تابعیت ایران است. لذا طفل بدنیا انده دارای تابعیت مضاعف خواهد بود.

سوال : اگر یک زن انگلیسی با یک مرد ایرانی ازدواج کند، تابعیت زن چگونه است؟

پاسخ : باتوجه به بند 6 ماده 976 زن دارای تبعیت ایرانی است، از طرفی براساس قانون انگلستان که استقلال تابعیت در زوجین را دارد، شخص همچنان تابعیت کشور بریتانیا را دارد. لذا در این مورد فرد دارای تابعیت مضاعف خواهد بود.

در نتیجه همانطور که بیان شد سیستم اعطای تابعیت در کشورهای مختلف، متفاوت است. و این موضوع باعث شده است تا تعارض قانون در بین کشورها به دلیل موقعیت های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و … وجود داشته باشد.

لذا پیشنهاد می شود قبل از اقدام جهت مهاجرت و اخذ اقامت و درنهایت کسب تابعیت کشور مقصد، حتماٌ با کارشناسان زبده ما در موسسه حقوقی توسعه گران مهر شیراز در امور مهاجرت و تابعیت که همواره دلسوزانه پاسخگوی هموطنان بوده اند، مشورت و بعد از آن مراحل کاری خود را آغاز نمائید.

68 دیدگاه برای “تفاوت اقامت و تابعیت

  1. مهدی زارعی گفت:

    با سلام
    من پسری ۱۸ ساله هستم و قصد ادامه ی تحصیل در کانادا با رشته ی حقوق دارم میخاستم بدونم چطور میتونم بورسیه بشم و آیا شرایط اینکه بتونم اقامت اونجا رو کسب کنم دارم

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      سلام وقتتون بخیر
      برای اخذ بورسیه تحصیلی علاوه بر ارائه مدرک زبان باید رزومه علمی بسیار قوی ارائه دهید.

  2. عليرضا گفت:

    با سلام
    1. ايا كارت اقامت اروپا Blue Card كشورهاي عضو شنگن با هم فرق دارند؟
    2. فردي كه كارت اقامت فرانسه را دارد مي تواند در كشور يونان زندگي و كار كند؟
    3. كسي كه كارت اقامت اروپا دارد آيا براي ماندن در يكي از كشورهاي عضو شنگن محدوديت دارد؟
    4. كارت اقامت اروپا داراي چه ويژگي هايي براي شخص دارنده كارت در بر دارد؟
    5. با داشتن كارت اقامت اروپا مي توان تحصيل و كار در كشور هاي عضو شنگن نمود؟

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      سلام وقتتون بخیر
      کشور های عضو شینگن برای عبور و مرور مرزی وجود ندارد و شما می توانید در مدت زمان قانونی در کشور های دیگر حضور داشته باشید.

  3. الهام گفت:

    سلام. من 32 سال سن دارم. کارشناسی ارشد زمین شناسی-معدن دارم. از دانشگاه شهید بهشتی- معدل بالای 18- هفت سال سابقه کار بیمه مرتبط دارم. زبان انگلیسی در حد متوسط هستم.
    برای اقدام به مهاجرت به کانادا از طریق کار یا بورسیه تحصیلی برای من امکانی هست؟ در صورتی که کمترین هزینه را داشته باشم. ممنونم

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      سلام روزتون بخیر
      برای ارائه مشاوره بهتر در رابطه با بورسیه تحصیلی و ویزای کاری کانادا نیاز به اطلاعاتی مانند رزومه علمی، سابقه کاری و غیره داریم. متاسفانه اطلاعات شما برای ارائه مشاوره کافی نمی باشد.

  4. حمید شا گفت:

    سلام و وقت بخیر کارشناسان عزیز بنده مدرک لیسانس معماری دارم و میخوام ادامه تحصیل بدم در کشور فرانسه میخواستم ببینم در صورتی که کارشناسی و دکتری بخونم و مدت زمان موندنم ۴ یا ۵ سال بشه و اقامت بهم بدن چجوری میتونم تابعیت اونجارو بگیرم و اینکه میگن ۵ سال اقامت دائم داخل اون کشور ینی تو این ۴ ، ۵ سال امکان برگشتن به ایران هست یا نه مرسی از لطفتون

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و عرض ادب
      تحصیل در فرانسه منجر به اخذ اقامت این کشور نمی شود.

  5. amir7ss7 گفت:

    باسلام و خسته نباشید
    آیا میتوان در آلمان هم کار کرد و هم تحصیل؟!
    یعنی ویزای تحصیل و کار میدن؟!

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      سلام روزتون بخیر
      بله، از طریق ویزای تحصیلی آلمان می توانید به صورت پاره وقت کار نمایید.

  6. سحر گفت:

    با سلام و احترام خدمت شما مشاور محترم
    بنده 28 سال سن مجرد ومونث هستم و دارای مدرک کارشناسی حسابداری از دانشکاه ازاد و شرایط مالی متوسط جامعه و از نظر زبان انگیلیسی متوسط …به نظر شما آیا میتوانم در کشور کانادابه تحصیل کارشناسی ارشد حسابداری ادامه داده و به کار و زندگی مطلوب و اقامت دست پیدا کنم ؟ اگر پیشنهادی در این ضمینه یا کشور دیگری هست لطفا مرا یاری داده ….
    با سپاس فراوان

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و عرض ادب
      برای تحصیل در کانادا ارائه مدرک زبان و سابقه علمی قوی الزامی است. پس از تحصیل در کانادا، به شما فرصتی داده می شود تا کار پیدا کرده و در این کشور بمانید.

  7. اصغر گفت:

    سلام و خسته نباشید
    من متاهل با یک فرزند 2/5 ساله و معلم پیمانی با 8 سال سابقه کار و تعهد 5 ساله که تموم شده در مقطع متوسطه فنی و حرفه ای با مدرک لیسانس معماری و با حق امضای پایه دو نظام کاردانی هستم،برای مهاجرت و گرفتن تابعیت کدام کشور رو پیشنهاد می دهید و آیا بااین سابقه کاری من در کشورهای دیگه مثل گرجستان و لهستان میتونم کار پیدا کنم؟ و چقدر سرمایه لازم دارم؟

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و احترام
      بله، برای ویزای کاری کشوری مانند مجارستان امکان اقدام وجود دارد.

  8. شاهین گفت:

    سلام وقتتون بخیر.
    من متولد 75 هستم و مدر ک کارشناسی حسابداری معدل 18.33 از دانشگاه ازاد امی قزوین دارم.
    سطح زبان انگلیسی متوسط
    دو سال باید برم سربازی قصد دارم تو این دو سال زبان انگلیسیم رو تقویت کنم به علاوه یک زبان خارجه دیگر هم یاد بگیرم
    هدفم اینه که لعد ار سربازی برم دنبال مهجرت کاری . علاقه خودم به کشورهای اسکاندیناوی هستش
    ولی متاسفانه طی تحقیقی که کردم همه جا حداقل یک سابقه کار رو میخوان.
    به نظرت با توجه به رشتم کدام کشورها برای مهاجرت کاری مناسبه؟
    حدودا چقدر پول میخواد برای این نوع مهاجرت؟
    ایا می توان از طریق مهاجرت کاری تابعیت دایم گرفت؟
    در کل به نطر شما بهترین روش برای تابعیت گرفتن با شرایط من چیه؟
    سپاس.

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و عرض ادب
      برای ویزای کاری کشور هایی مانند مجارستان و یا آلمان می توانید اقدام نمایید. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با ما در ارتباط باشید.

  9. جواد گفت:

    سلاممن 31 ساله لیسانس با 8سال سابقه کار مرتبط دارم متاهل دارای 2 فرزند 5ساله و2 ساله هستم همسرم 27 سال داره بهترین راه برای مهاجرت به اروپا (اتریش) چیه ممنونم

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و احترام
      یکی از آسانترین روش های مهاجرت به اتریش تحصیلی است؛ که می توانید همسر و فرزند خود را نیز همراه خود ببرید.

  10. نوشین گفت:

    سلام وقتتون بخیر
    با مدرک لیسانس حقوق،میشه توی کشورهای دیگه ای مثل المان و یا فرانسه ویزای تحصیلی گرفت؟
    یعنی اینکه من توی ایران در رشته حقوق تحصیل کردم و میخوام همین رشته رو در کشور دیگه ای بخونم مشکلی وجود نداره؟نباید هیچ دوره ای دیگه ای برای این رشته در اون کشور طی کنم؟ برای این میپرسم چون برای مثال رشته هایی مانند پزشکی همه جا اموزش یکسان دارن اما در حقوق متفاوته…
    ممنون میشم پاسخ بدین

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      سلام روزتون بخیر
      در صورت تایید مدارک تحصیلی کارشناسی خود برای کشور مقصد، می توانید رشته حقوق را ادامه دهید.

  11. صمد سکاکی مقدم گفت:

    سلام
    تابعیت کشور آذربایجان خونی است یا خاکی؟ به عبارت دیگر اگر پدر و مادر ایرانی بوده و فرزند در کشور آذربایجان متولد شده باشد در این حالت فرزند چه تابعیتی خواهد داشت؟ و آیا این فرزند می تواند به راحتی در ایران هم تحصیل نماید؟ با تشکر

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و عرض ادب
      تابعیت کشور آذربایجان بر اصل خون است. برای اخذ تابعیت حداقل یکی از والدین می بایست اقامت این کشور را داشته باشند.

  12. محمد گفت:

    سلام کسانی که اقامت یک کشور رو میگیرن از خدمات بانکی اون کشور هم برخودار میشن مثلا میتونن با مدارک کشور مقصد در بازار های مالی فعالیت بکنن

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و احترام
      بسته به نوع اقامت(دائم و یا موقت) و فعالیت مالی شما دارد.

  13. حنا گفت:

    اگر یک فرد ایرانی در خارج از کشور زندگی کند (یعنی تولد فرد درایران باشد ولی در کشور دیگر زندگی کند) و اقامت و نهایتا تابعیت آن کشور را اخذ و تحصیل کند و هرگز به ایران سفر نکند
    به نظر شما تابعیت ایرانی برای این فرد همچنان وجود دارد؟

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و احترام
      بسته به کشور هدف شما دارد. بعضی از کشور ها تابعیت مضاعف را قبول نمی کنند.

  14. امین حسین میرزایی گفت:

    سلام من مطالب رو خوندم ولی کلا متوجه نشدم مثلا من اقامت دایم آلمان رو کسب کرده باشم چه فرقی دراره برای من که دنبال شهروندی باشم؟

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      سلام روزتون بخیر
      افراد مقیم آلمان پس از 5 سال اقامت دائم و پس از 8 سال شهروندی و پاسپورت این کشور را دریافت می کنند. تفاوت اقامت دائم و شهروندی یک کشور از لحاظ حق و حقوق های دریافتی متفاوت است.

  15. هـومن گفت:

    سلام
    آينا شخصى كه اقامت دايمى در كشورى مانند دانمارك را دارد و داراى جواز سفر پناهندگى هست آيا امكان كار و زندگى در يكى ديگر از كشورهاى حوزه شينگن مثلا آلمان را دارد ؟ يعنى منع قانونى داود يا نه؟ ممنون

    1. سحر طاهریان فرد گفت:

      با سلام و احترام
      قوانین اتحادیه اروپا و شینگن برای تمامی افرادی که اقامت این کشور ها را دارد، یکسان است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *